شىء متحقق است ، و ليكن بانقطاع اعتبار معتبر منقطع مىشود . ملخص « 1 » جواب اختيار شق اول و منع لزوم تسلسل است . لمعة " الهية " [ تحرير محل نزاع در اصالت وجود و بيان آنكه مورد نزاع در وجود ، چيست ؟ ] بدان اى طالب انوار علميه و معارف يقينيه كه نزاعى نيست در نزد كسانى كه از براى وجود معنى عام ثابت كرده‌اند در اينكه از براى معنى وجود افراد اعتباريه و مصداقات اضافيه متحقق است ، و افراد اعتباريه و اضافيه عبارتست از افراديكه به مجرد اعتبار عقل حاصل آيند ، و به مجرد اضافه آن معنى بسوى ماهيات ثابت شوند ، مثلا وجود منسوب به انسان يكفرد از افراد وجود است ، و وجود منسوب به آسمان فرد ديگر است و همچنين وجود سياهى فردى و وجود سفيدى فرد ديگر است ، و هرمعنى كه اضافه شود بسوى امور متعدده بتعدد مضاف اليه متعدد مىشود ، و اين معنى بسيار ظاهرست . و ليكن نزاعى واقع است در ميانه ايشان « 2 » در اينكه از براى وجود به غير از اين افراد كه

--> ( 1 ) - منظور از ملخص جزء اخير جواب است كه بعد از جميع منوع اخذ كرده مىشود و به او جواب تمام مىشود و اگرچه او خود نيز مشتمل بر معنى بود و ترتيب منوع در اين جواب به اين نهج است كه گفته مىشود اولا قيامى در ميانه ماهيت و وجود در صورت زيادتى وجود مسلم نيست بر فرض تسليم قيام خارجى ممنوع است و قدر مسلم قيام عقلى است و در اين صورت شق اول از شقين اخذ كرده مىشود يعنى گفته مىشود كه وجود ثانى غير وجود اول است و لزوم تسلسل مستحيل ممنوع است . على الطهرانى عفى عنه . ( 2 ) - خلاف در اصالت وجود و ماهيت در دو موضع واقع شده است ، يكى آنكه آيا معناى وجود و هستى بدون تحليل عقلى و اضافه بماهيت داراى فردى است جدا و متميز از ماهيت و مباين با سنخ ماهيات ، و يا آنكه فرد وجود منحصر است بحصص وجودى كه از اضافهء بماهيتى از ماهيات متحقق مىشود چنانچه برخى از اهل كلام گفته‌اند : وجود فردى غير از حصص متميز از ناحيهء اضافهء بماهيت متعدد ندارد . در صورتى كه از براى وجود افرادى واقعى مقابل ماهيات و مباين با ماهيات و متميز از ماهيات تعقل شود كما هو الحق ، در اين صورت وجود در خارج آيا داراى افراد بالذاتست و اثر بر وجود